Реформа на трудовото право во 2026 — што треба да знаат работодавците и работниците

Во 2026 година е најавена сеопфатна законска реформа на трудовото право во Македонија. Измените ги засегаат Законот за работни односи, Законот за вработување и осигурување во случај на невработеност, и Законот за мирно решавање на работните спорови. Овие промени се дел од процесот на усогласување со европското законодавство и директно влијаат на секојдневната работа на адвокати, HR професионалци и работодавачи.

Клучни промени во Законот за работни односи

Реформата донесува значајни новини кои ги засегаат и работодавците и работниците. Меѓу најважните промени се:

Нови правила за договорите за вработување

Договорите на определено време добиваат построги ограничувања. Максималниот период за вработување на определено време се намалува, а работодавците ќе мораат да обезбедат објективни причини за секое продолжување. Договорите на неопределено време стануваат стандард, со цел да се обесхрабри злоупотребата на привремените договори.

Регулирање на работата од дома

По пандемијата, работата од дома стана реалност за голем број работници. Новиот закон за прв пат формално ја регулира оваа форма на вработување. Работодавците ќе бидат обврзани да обезбедат соодветна опрема, да ги покријат трошоците за интернет и електрична енергија, и да го почитуваат правото на работникот да биде недостапен надвор од работното време.

Годишен одмор

Минималниот годишен одмор останува 20 работни дена, но се воведуваат нови критериуми за додатоци. Работниците со деца под 7 години добиваат дополнителни денови, а се предвидува и право на неплатено отсуство за лични потреби до 10 дена годишно, без потреба од образложение.

Заштита од вознемирување

Законот значително ја зајакнува заштитата од психолошко и сексуално вознемирување на работно место. Се воведува обврска за секој работодавец со повеќе од 15 вработени да назначи лице задолжено за прием на пријави за вознемирување и да донесе интерен акт за превенција.

Што значат измените за работодавците

Работодавците ќе мораат да преземат конкретни чекори за усогласување со новите одредби:

• Ревизија на постоечките договори за вработување — сите договори мораат да се усогласат со новите законски барања, особено оние на определено време.
• Креирање на политика за работа од дома — детален правилник кој ги уредува условите, обврските и правата при работа од дома.
• Ажурирање на интерните акти — правилниците за работна дисциплина, заштита од вознемирување и годишен одмор мораат да бидат усогласени.
• Обука на менаџерскиот тим — раководителите мораат да бидат запознаени со новите обврски и процедури.

Што значат измените за работниците

Работниците добиваат зајакнати права во неколку клучни области:

• Поголема сигурност на работното место — ограничувањата за договори на определено време значат поголема стабилност.
• Право на работа од дома — формализирано право со јасни обврски на работодавецот.
• Подобрена заштита — нови механизми за пријавување и решавање на случаи на вознемирување.
• Флексибилност — нови можности за неплатено отсуство и флексибилно работно време.

Заклучок

Реформата на трудовото право во 2026 е најзначајната промена во оваа област во последната деценија. За работодавците, тоа значи потреба од брза акција — ажурирање на договори, политики и интерни акти. За работниците, тоа значи поголема заштита и нови можности.

Без разлика дали сте работодавач кој треба да се усогласи или работник кој сака да ги разбере своите нови права, важно е да бидете информирани и подготвени.

LexAI може да ви помогне да ги разберете новите законски одредби и да ги подготвите потребните документи. Пробај бесплатно.